The Leftovers - Arda Kalanlar
Not: Bu yazı diziyi henüz izlememiş olanlar için spoiler içermez.
Bazı hikâyeler vardır, anlattıkları şeyden çok geride bıraktıklarıyla ilgilenirsiniz. The Leftovers benim için biraz böyle bir dizi. Bir sabah uyanıyorsunuz ve dünya nüfusunun yüzde ikisi, hiçbir açıklama olmadan ortadan kaybolmuş. Ne bir iz var ne de geride kalanların anlayabileceği makul bir neden. Üstelik dizi, bu insanların nereye gittiğini anlatmakla pek ilgilenmiyor. Asıl meselesi, geride kalanların ne yapacağı.
Benim için The Leftovers'ı ilginç kılan ilk şey de bu. Büyük bir gizemin cevabını aramak yerine, cevapsızlığın insan hayatında açtığı yere bakıyor. Kaybolanların ardından kalan evler, boş sandalyeler, yarım kalmış ilişkiler ve bir türlü normale dönemeyen insanlar... Herkes aynı olayın ardından kendi hayatını yeniden kurmaya çalışıyor ama kimsenin elinde bunu nasıl yapacağına dair bir kılavuz yok.
Kevin Garvey üzerinden ilerleyen hikâyede, insanın kendi gerçekliğiyle kurduğu ilişkinin ne kadar kırılgan olabileceğini görüyoruz. Kevin, bir yandan ailesini ve hayatını bir arada tutmaya çalışırken diğer yandan kendisinin bile tam olarak anlamlandıramadığı olaylarla karşılaşıyor. Onu izlerken sürekli güçlü, tutarlı ve ne yaptığını bilen bir karakter görmeyi beklemiyorsunuz. Zaten dizinin insanlara yaklaşımı da böyle. Kimse tamamen haklı, tamamen haksız ya da bütünüyle anlaşılır değil.
Nora Durst ise dizinin bende en çok karşılık bulan karakterlerinden biri. Kayboluşta ailesinin tamamını yitirmiş bir insanın hayatına devam etmesi, dışarıdan bakıldığında oldukça basit bir cümleyle anlatılabilir. Fakat Nora'nın hikâyesi bu cümlenin ne kadar yetersiz olduğunu gösteriyor. İnsan bazen kaybettiği şeyin yokluğuna değil, o yokluğun artık hayatının değişmez bir parçası olmasına alışamıyor.
Dizinin dini ve ilahi göndermeleriyle kurduğu ilişkiyi de özellikle seviyorum. Bu tür anlatılara hep ilgim olmuştur. Kitaplarda da inanç, yaratılış, ölüm, kıyamet, mucize ve insanın Tanrı karşısındaki konumunu sorgulayan hikâyeleri okumaktan hoşlanıyorum. The Leftovers ise bunları kesin cevaplar üretmek için kullanmıyor. Bir olayın açıklanamaması, onu otomatik olarak ilahi bir müdahaleye dönüştürmüyor; aynı şekilde insanların inanma ihtiyacı da küçümsenmiyor. İnananlar, inanmayanlar, bir işaret arayanlar ve artık hiçbir şeye inanmak istemeyenler aynı dünyanın içinde yaşamaya devam ediyor.
Bence dizinin en başarılı taraflarından biri, inancı yalnızca dinî bir mesele olarak ele almaması. İnsanların bir şeye tutunma ihtiyacını da anlatıyor. Çünkü bazen bir açıklamaya sahip olmak, açıklamanın doğru olmasından daha önemli hâle geliyor. Bir insanın başına gelenleri anlamlandırabilmesi için bir hikâyeye ihtiyacı var. O hikâye din olabilir, bir tarikat olabilir, kişisel bir kabulleniş olabilir. Önemli olan, insanın yaşadığı şeyle nasıl baş edeceği.
Teknik açıdan da oldukça başarılı bir iş. Özellikle oyunculuklar, karakterlerin iç dünyasını uzun açıklamalara ihtiyaç duymadan aktarabiliyor. Senaryo, gizem unsurunu sürekli canlı tutarken asıl odağını insan ilişkilerinden ve karakterlerin dönüşümünden uzaklaştırmıyor. Müzikler de anlatının duygusunu destekliyor ki dizi müziklerini çok sevdiğim ve uzun zamandır dinlediğim bir sanatçı olan Max Richter bestelemiş. Sahnelerin ne hissettirmesi gerektiğini izleyiciye zorla söylemiyor. Dizinin bu ölçülü anlatımını kesinlikle başarılı buluyorum.
Diziyi izlerken zaman zaman Lost'u hatırladım. İki dizinin de merkezinde açıklanmaya muhtaç büyük bir olay, bu olayın etrafında şekillenen insanlar ve cevap arayışı var. Fakat ikisinin de asıl gücünü gizemlerinden ziyade karakterlerinden aldığını düşünüyorum. Lost'ta da olduğu gibi, bir noktadan sonra olayların nasıl sonuçlanacağından çok, bu insanların başına gelenlerin onları nasıl değiştirdiğiyle ilgilenmeye başlıyorsunuz.
Bazı anlatılar cevaplar etrafında şekillenir ve yanıtı ararsınız sürekli, bir sonuç beklersiniz. Bazılarında ise sorular daha önemlidir ve her yeni soruda daha da bağlanırsınız hikayeye. Benim için Leftovers da böyle bir diziydi. Lost'u seven insanlara hiç tereddüt etmeden önerebilirim.