Bir süredir aklımdan çıkmayan bir albüm: Songs: Ohia – The Lioness (2000)
Bazı albümlerle tanışmanız için doğru zamanı beklemeniz gerekiyor sanırım. Yıllardır müzik dinliyor, yüzlerce albüm tüketiyor, bir şeylerin peşinden gidiyorsunuz ama bir gün hiç beklemediğiniz bir yerde, daha önce nasıl olup da karşılaşmadığınızı anlamadığınız bir müzisyene rastlıyorsunuz. Sonra da bir süre başka bir şey dinlemek istemiyorsunuz. Son zamanlarda böyle bir keşifte bulundum Songs: Ohia ve özellikle The Lioness.
Herşeyden önce gruptan ve yazarından bahsetmek istiyorum.
Songs: Ohia, Amerikalı müzisyen ve söz yazarı Jason Molina'nın müzikal projesi olarak 1990'ların ortalarında Ohio'da ortaya çıkmış. Aslında okudukça Songs: Ohia'yı klasik anlamda bir grup olarak düşünmenin yanlış olduğunu fark ettim. Projenin değişmeyen tek ismi Molina; albümlerine ve dönemlerine göre etrafındaki müzisyenler sık sık değişmiş. Folk, indie rock, slowcore ve alt-country arasında dolaşan bir müzik yapıyor. Fakat böyle basitçe türlerden bahsetmek, onun müziğini anlatmak için yetersiz kalıyor bence. Çünkü bence Molina'nın asıl meselesi seslerden ziyade hissettirdikleri.
Şöyle daha iyi anlatılabilir sanırım: bazı müzikler vardır, dinlerken kendinizi bir olayın içerisinde hissedersiniz. Ortada tam bir hikâye bile yoktur ama zihninizde bir şeyler canlanıverir. Eski bir kasaba, yağmurdan sonra boşalmış sokaklar, gece açık kalmış bir benzin istasyonu, dönülmeyen bir ev, bir daha görülmeyecek insanlar...
Gelelim albüme.
2000 yılında yayımlanan The Lioness, Songs: Ohia'nın dördüncü stüdyo albümü. İlginç taraflarından biri de Amerika'dan çıkıp İskoçya'da kaydedilmiş olması.
Albümde sade gitar ve vokal anlayışına yer yer klavyeler, davullar ve farklı enstrümanlar ekleniyor. Fakat hiçbir şey gereğinden fazla değil. Her şey olması gerektiği kadar. Biraz karanlık, biraz soğuk, biraz da insanın içine işleyen bir sıcaklık var. Albümün en sevdiğim taraflarından biri bu zıtlık oldu. İlk bakışta oldukça karamsar duyuluyor ama biraz dikkat edince altında tuhaf bir şefkat, hatta umut buluyorsunuz.
İşin güzel tarafı, albüm yalnızca bitmiş ilişkilerin ve kayıpların etrafında dönmüyor. Aşkın henüz yaşanırken taşıdığı korkuyu da anlatıyor. Birine bağlanmak, onu kaybetme ihtimaliyle yaşamak, bir başkasının hayatında gerçekten yer edinebilmek... Bazen bir ilişkiye başlamanın bile insanı ne kadar savunmasız bırakabileceğini hatırlatıyor. Albümün arka planındaki duygusal dünya da biraz böyle.
Albümde özellikle iki şarkıya ayrı bir parantez açmak istiyorum: Lioness ve Coxcomb Red. İkisi de bende albümün geri kalanından biraz daha fazla yer etti. Lioness'ın o kendine has atmosferinde, Molina'nın sesinin enstrümanlarla kurduğu ilişkiyi dinlemek ayrı bir keyif. Şarkı ilerledikçe insanı içine çeken, kolay kolay da bırakmayan bir tarafı var.
Coxcomb Red ise biraz daha farklı; daha hareketli ama yine de o tanıdık hüznü üzerinde taşıyor. Özellikle melodisi gün içerisinde hiç beklemediğim bir anda aklıma düşüyor. Şimdilik The Lioness ile kurduğum ilişkinin en güzel iki durağı bunlar diyebilirim.
Maalesef Jason Molina'nın hayat hikâyesi ise müziğinin kendisi kadar hüzünlü.
1973 yılında Ohio'da dünyaya geliyor. Gençlik yıllarında müzikle ilgilenmeye başlıyor, bir dönem heavy metal gruplarında bas gitar çalıyor. Sonrasında kendi şarkılarını yazmaya ve kaydetmeye yöneliyor. Oldukça üretken bir müzisyen. 1997'den itibaren Songs: Ohia adıyla birçok albüm yayımlıyor. Daha sonra Magnolia Electric Co. ismiyle üretmeye devam ediyor. Sadece bir isim değişikliğinden ibaret de değil bu; müziği zaman içerisinde daha kalabalık, daha elektrikli ve farklı bir yöne evriliyor.
Fakat Molina'nın hayatında müzik dışında da uzun süre mücadele ettiği bir mesele var: Alkol bağımlılığı. Yıllar içerisinde bu bağımlılık sağlığını ve müzik kariyerini ciddi şekilde etkiliyor. 2009 yılında sağlık sorunları nedeniyle turnesini iptal etmek ve tedavi görmek zorunda kalıyor. 16 Mart 2013'te, henüz 39 yaşındayken, alkole bağlı organ yetmezliği nedeniyle hayatını kaybediyor.
Bunu öğrendikten sonra albümü tekrar dinlemek biraz farklı bir deneyime dönüşüyor. Elbette bir sanatçının bütün eserlerini hayatındaki trajediler üzerinden değerlendirmeyi doğru bulmuyorum. Ama Molina'nın şarkılarındaki o yorgunluğu, kaybolmuşluk hissini ve zaman zaman ortaya çıkan tuhaf umudu dinlerken hayat hikâyesini bilmek ister istemez başka bir anlam kazanıyor.
Açıkçası ben de bu albümü oldukça yeni keşfettim. Jason Molina'yı daha önce neden dinlemediğimi bilmiyorum. Belki de bazı müzisyenlerle karşılaşmak için biraz geç kalmak gerekiyor. Şimdilik The Lioness tekrar tekrar döndüğüm, bir süre başka albümlerin önüne koyduğum işlerden biri hâline geldi. Özellikle akşam saatlerinde, havanın kararmasıyla birlikte bu kış aylarında dinlemek daha güzel geliyor. Bir de albümü baştan sona dinlemenizi öneririm. Araya başka şarkılar sokmadan, mümkünse kulaklıkla.
Bir albümü çok beğendiğinizi anlamak için bütün şarkılarını ezberlemeniz gerekmiyor. Gün içerisinde hiç beklemediğiniz bir anda aklınıza gelmesi, bir şarkısına yeniden dönme isteği duymanız yetiyor. Bende şimdilik durum tam olarak bu.
Belki aranızda yıllardır dinleyenler vardır, belki de benim gibi yeni karşılaşacak olanlar. Her iki durumda da bir şans verin derim.